Nhiều bạn gái vô cùng lo lắng khi bỗng nhiên thấy vùng kín ngứa ngáy, khí hư vón cục bất thường dù bản thân chưa từng làm “chuyện ấy”. Nỗi sợ hãi này thường đi kèm với thắc mắc liệu chưa quan hệ có bị nấm không và vì sao căn bệnh này lại tìm đến mình. Hãy cùng đi tìm lời giải đáp qua bài viết dưới đây để biết cách chăm sóc và phòng ngừa an toàn nhé!
Chưa quan hệ có bị nấm không?
Nhiều bạn trẻ băn khoăn chưa quan hệ có bị nấm không. Theo bác sĩ, người chưa từng quan hệ dù là nam hay nữ đều có nguy cơ bị nhiễm nấm. Thực tế, nấm âm hộ, âm đạo hay nấm bao quy đầu, thường gặp nhất là Candida, không được xếp vào nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI). Loại vi nấm này vốn đã tồn tại tự nhiên với số lượng nhỏ ngay trong cơ thể chúng ta. Khi gặp điều kiện thuận lợi khiến môi trường vùng kín bị mất cân bằng, chúng sẽ tăng sinh nhanh chóng, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu.
Chính vì vậy, việc một cô gái hay một chàng trai bị nhiễm nấm hoàn toàn không thể dùng làm bằng chứng để đánh giá xem họ đã từng phát sinh quan hệ tình dục hay chưa. Thật ra, có rất nhiều “thủ phạm” giấu mặt có thể kích hoạt sự phát triển của loại vi nấm Candida mà nhiều người không hề hay biết, chẳng hạn như việc lạm dụng thuốc kháng sinh, rối loạn hormone, hay các vấn đề về hệ miễn dịch và bệnh nền.
Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy vùng nhạy cảm có dấu hiệu ngứa rát hay tiết dịch trắng như bã đậu, thì cũng đừng vội khẳng định đó là do Candida và tự ý mua thuốc điều trị tại nhà, bởi nhiều bệnh lý khác cũng có biểu hiện tương tự. Do đó, cách an toàn nhất là bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán nguyên nhân chính xác.
Chưa quan hệ có bị nấm không? Người chưa từng quan hệ vẫn có thể nhiễm nấm Candida khi hệ vi sinh vùng kín bị xáo trộn và nấm phát triển quá mức.
Vì sao chưa quan hệ vẫn bị nấm Candida?
Để hiểu được lý do tại sao bạn vẫn có thể bị nấm ngay cả khi chưa từng quan hệ, trước hết bạn cần nắm rõ cơ chế hoạt động của hệ vi sinh trong cơ thể. Thực chất, Candida không phải là một “kẻ ngoại lai” đột nhập từ bên ngoài vào cơ thể qua đường tình dục, mà chúng vốn đã trú ngụ sẵn trên da, trong đường tiêu hóa và cả vùng kín.
Ở trạng thái khỏe mạnh, sự hiện diện này hoàn toàn vô hại vì lượng nấm luôn bị kiềm chế bởi các lợi khuẩn, điển hình là dòng khuẩn Lactobacilli. Nhóm vi khuẩn có lợi này đóng vai trò như một “chiến binh” thầm lặng, liên tục tạo axit lactic để duy trì độ pH phù hợp, qua đó hạn chế nấm sinh sôi vượt tầm kiểm soát.
Tuy nhiên, thế cân bằng ấy vô cùng mong manh và rất dễ bị xáo trộn bởi những thay đổi từ chính cơ địa hoặc thói quen hằng ngày. Chỉ cần một tác nhân bất lợi làm sụt giảm nghiêm trọng số lượng lợi khuẩn hoặc gây rối loạn môi trường vi sinh, nấm Candida có thể bắt đầu tăng sinh và chuyển sang dạng sợi có khả năng bám dính vào các tế bào mô. Quá trình phát triển quá mức này kích hoạt phản ứng viêm tại chỗ, kéo theo hàng loạt biểu hiện như ngứa ngáy dai dẳng hay sưng đỏ.
Như vậy, nguồn cơn dẫn đến bệnh viêm nhiễm này thực chất nằm ở việc hệ vi sinh vùng kín bị mất cân bằng, chứ không phụ thuộc vào việc bạn đã từng làm “chuyện ấy” hay chưa.
Sự mất cân bằng hệ vi sinh là một trong những yếu tố tạo điều kiện để Candida sinh sôi và gây ra các triệu chứng khó chịu.
Những yếu tố nào làm người chưa quan hệ dễ bị nấm hơn?
Đọc đến đây, có thể thấy việc chưa bước vào đời sống tình dục hoàn toàn không giúp bạn miễn nhiễm với nấm Candida, bởi vẫn có nhiều yếu tố từ bên trong lẫn bên ngoài cơ thể tạo cơ hội cho loại nấm này bùng phát. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến được giới y khoa ghi nhận:
Sử dụng kháng sinh
Kháng sinh, đặc biệt là nhóm phổ rộng, có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh nhưng cũng cuốn theo cả Lactobacilli, những “người gác cổng” góp phần giữ cho hệ vi sinh ở trạng thái cân bằng. Khi lượng lợi khuẩn sụt giảm, lớp bảo vệ tự nhiên suy yếu và khiến nấm có nhiều chỗ trống để nhân lên. Đó là lý do nhiều bạn uống thuốc trị viêm họng hay mụn viêm xong vài ngày lại thấy vùng kín ngứa rát. Bạn chỉ nên dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ và uống đủ liều lượng, đừng tự ý mua uống theo kinh nghiệm của người khác.
Thay đổi hormone và estrogen
Yếu tố này chủ yếu liên quan đến các bạn nữ. Estrogen giúp niêm mạc âm đạo dày lên và tích trữ glycogen, nguồn dinh dưỡng của lợi khuẩn, nhưng lượng đường này cũng là “món khoái khẩu” của Candida. Vì thế, khi nồng độ estrogen tăng cao hoặc dao động mạnh, nấm sẽ dễ phát triển hơn.
Tình trạng này thường xảy ra ở những bạn dùng thuốc tránh thai chứa estrogen liều cao để điều hòa kinh nguyệt hay trị mụn, hoặc đang áp dụng liệu pháp hormone theo chỉ định. Nếu để ý thấy vùng kín hay khó chịu sau khi đổi loại thuốc, bạn hãy trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp.
Đái tháo đường kiểm soát chưa tốt
Khi đường huyết luôn ở mức cao, lượng glucose trong dịch tiết vùng kín cũng tăng theo, tạo “nguồn thức ăn” dồi dào cho nấm. Không dừng lại ở đó, đường huyết cao còn khiến các tế bào miễn dịch hoạt động kém hiệu quả, làm cho cơ thể khó kiềm chế vi nấm hơn. Vậy nên, nếu bạn bị nấm tái đi tái lại dù đã điều trị và chăm sóc đúng cách, đừng chỉ tập trung vào việc dùng thuốc chống nấm mà hãy đi kiểm tra đường huyết, vì đôi khi đây là dấu hiệu sớm của một bệnh nền tiềm ẩn.
Hệ miễn dịch suy yếu
Hệ miễn dịch là “tuyến phòng thủ” giúp cơ thể giữ Candida trong tầm kiểm soát, nên khi tuyến này yếu đi, nấm dễ sinh sôi mạnh hơn. Sự suy yếu này có thể đến từ một số bệnh lý như nhiễm HIV, các bệnh cần hóa trị, hoặc do việc dùng thuốc ức chế miễn dịch hay corticosteroid kéo dài. Ở những trường hợp này, tình trạng nấm thường bùng phát mạnh và cũng khó dứt điểm hơn, nên cần được bác sĩ theo dõi sát sao thay vì tự xử lý tại nhà.
Chăm sóc sai cách có thể gây kích ứng
Chăm sóc vùng kín quá “kỹ” đôi khi lại phản tác dụng. Chẳng hạn, việc thụt rửa sâu bên trong âm đạo, dùng xà phòng có chất tẩy mạnh hay dung dịch vệ sinh chứa nhiều hương liệu dễ khiến niêm mạc bị kích ứng và mất cân bằng. Chưa kể, thói quen mặc quần lót ẩm bí hay tình trạng hẹp bao quy đầu khiến cặn bẩn tích tụ cũng đều tạo môi trường thuận lợi cho nấm bám trụ và sinh sôi.
Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ nhiễm Candida như sử dụng kháng sinh, rối loạn đường huyết, thay đổi hormone và suy giảm miễn dịch.
Dấu hiệu nhiễm nấm thường gặp là gì?
Khi vi nấm Candida bùng phát mạnh mẽ, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo rõ rệt ở vùng kín và cả trong khoang miệng. Tùy cơ địa, biểu hiện ở nam và nữ có thể khác nhau đôi chút. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình giúp bạn nhận diện sớm tình trạng nhiễm nấm để kịp thời có hướng xử lý:
– Ngứa ngáy: Cơn ngứa ngáy liên tục xuất hiện ở khu vực âm hộ, âm đạo hoặc vùng đầu dương vật, có lúc ngứa dữ dội đến mức bạn khó tập trung làm việc gì khác.
– Cảm giác bỏng rát: Vùng nhạy cảm luôn trong trạng thái nóng rát, châm chích, đặc biệt là mỗi lần đi tiểu tiện.
– Đỏ, sưng và đau: Niêm mạc bao quy đầu ở nam giới hay vùng môi lớn, môi bé ở nữ giới có dấu hiệu bị kích ứng, sưng phù và đỏ ửng kèm theo cảm giác đau rát.
– Khí hư vón cục ở nữ: Dịch tiết âm đạo ra nhiều hơn thường ngày, trở nên đặc sệt, đóng thành từng mảng hoặc vón cục màu trắng đục giống như bã đậu hay phô mai tươi.
– Mảng bám trắng ở nam: Rãnh quy đầu xuất hiện các mảng bám màu trắng, chất nhầy dính hoặc các nốt phát ban nhỏ li ti ở lớp da bao quy đầu.
– Mảng trắng trong miệng (nấm miệng): Lưỡi, lợi, má trong hoặc vòm miệng xuất hiện các mảng trắng hoặc vàng nhạt. Khi cạo ra, lớp niêm mạc bên dưới có thể đỏ ửng và hơi rát.
– Không có sự thay đổi dịch tiết: Ở một vài trường hợp nhiễm nấm giai đoạn đầu hoặc mức độ nhẹ, người bệnh chỉ bị ngứa rát nhẹ râm ran mà không hề thấy vùng nhạy cảm tiết ra các dịch tiết bất thường nào.
Nhiễm nấm Candida có thể biểu hiện qua tình trạng ngứa, rát, đỏ vùng kín kèm khí hư trắng đặc hoặc lợn cợn bất thường.
Chưa quan hệ bị nấm thì điều trị như thế nào?
Khi phát hiện vùng kín có dấu hiệu bất thường, nhiều bạn thường vội vàng tìm mua ngay một loại thuốc bôi để giải quyết cho nhanh gọn. Tuy nhiên, việc điều trị nấm không có một “toa thuốc” chung cho tất cả, vì mỗi người có nguyên nhân, mức độ và cơ địa khác nhau. Sau đây là các bước bạn cần nắm rõ để chữa trị đúng và hạn chế tái phát:
Bước 1: Xác định có thực sự là Candida không
Ngứa rát hay khí hư vón cục chưa đủ để kết luận là nấm, vì viêm âm đạo do vi khuẩn, kích ứng hoặc một số dạng viêm khác cũng có thể gây biểu hiện gần giống. Vì vậy, bạn nên chủ động thăm khám khi các triệu chứng xuất hiện thay vì tự mua thuốc dùng thử.
Khi đến khám, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc hỏi kỹ triệu chứng, thời gian xuất hiện, thuốc bạn đã dùng gần đây, rồi kiểm tra trực tiếp vùng da, niêm mạc bị tổn thương để đưa ra nhận định ban đầu. Trong trường hợp cần thiết, bạn sẽ được lấy dịch âm đạo hoặc dịch tiết tại vị trí nghi ngờ để soi tươi hoặc nuôi cấy, nhằm tìm ra vi nấm và loại trừ các tác nhân khác.
Bước 2: Điều trị kháng nấm phù hợp
Sau khi xác định đúng bệnh, bác sĩ sẽ chọn thuốc kháng nấm theo vị trí và mức độ nhiễm. Với những trường hợp nhẹ, các loại thuốc dùng tại chỗ như kem bôi, thuốc đặt âm đạo, thuốc dạng gel, viên ngậm hay thuốc súc miệng có thể được lựa chọn tùy vị trí và dạng tổn thương.
Nếu nấm lan rộng, đã tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng thuốc bôi, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc kháng nấm đường uống. Liều lượng và thời gian sử dụng phụ thuộc vào từng trường hợp, nên bạn hãy dùng đúng chỉ định và đừng tự ngưng thuốc chỉ vì triệu chứng vừa thuyên giảm.
Bước 3: Đánh giá yếu tố thuận lợi nếu tái phát
Nếu nấm cứ trở lại dù bạn đã điều trị đầy đủ, đó là lúc cần tìm xem điều gì đang âm thầm tạo điều kiện cho chúng bùng phát hết lần này đến lần khác. Bác sĩ sẽ rà soát lại các đợt dùng kháng sinh gần đây, kiểm tra đường huyết để phát hiện đái tháo đường, hoặc tầm soát nguy cơ suy giảm miễn dịch. Việc tìm ra và xử lý được yếu tố nền sẽ giúp bạn điều trị dứt điểm mà không phải chữa đi chữa lại nhiều lần.
Điều trị Candida chủ yếu sử dụng thuốc kháng nấm kết hợp chăm sóc vùng kín đúng cách để kiểm soát triệu chứng và hạn chế tái phát.
Chưa quan hệ có khám phụ khoa để kiểm tra nấm được không?
Rất nhiều bạn trẻ thường mang tâm lý lo sợ, trì hoãn việc đi khám sức khỏe sinh sản vì sợ bị người khác đánh giá về lối sống hay lo ngại cảm giác đau đớn do phải dùng các dụng cụ y tế. Tuy nhiên, theo lời khuyên từ các chuyên gia y tế, bạn cứ tự tin đến bệnh viện khám nếu nghi ngờ nhiễm nấm Candida dù chưa từng quan hệ. Khám phụ khoa hay nam khoa chính là giải pháp giúp bác sĩ tìm ra nguyên nhân gây ngứa rát hay những bất thường ở vùng kín.
Trong buổi tư vấn đầu tiên, bạn cứ nói thẳng với bác sĩ rằng mình chưa làm “chuyện ấy”. Đây là thông tin y khoa quan trọng để bác sĩ cân nhắc phương pháp kiểm tra phù hợp, nhẹ nhàng hơn cho bạn và hoàn toàn không có chuyện bị phán xét.
Nhiều bạn gái cũng lo mình bắt buộc phải khám bằng mỏ vịt – một dụng cụ dùng để mở nhẹ thành âm đạo, sợ dụng cụ này sẽ làm giãn rộng “cô bé” hay vô tình làm tổn thương màng trinh, nhưng thực tế không có một quy trình chung cho tất cả mọi người. Do đó, nếu bạn vẫn còn trăn trở về vấn đề màng trinh, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ trước khi kiểm tra để hai bên cùng chọn cách làm khiến bạn yên tâm nhất.
Bạn cũng nên biết rằng màng trinh không phải “thước đo” đáng tin cậy để kết luận một người đã quan hệ với ai hay chưa. Vì thế, đừng để nỗi lo này khiến bạn chần chừ, bởi để tình trạng nấm kéo dài mới là điều đáng lo hơn cả.
Làm gì để giảm nguy cơ nấm Candida tái phát?
Sau khi đã đẩy lùi được các triệu chứng khó chịu, việc thiết lập một chế độ chăm sóc khoa học tại nhà là điều quan trọng để bảo vệ vùng nhạy cảm một cách bền vững và phòng ngừa nấm quay trở lại. Sau đây là một số biện pháp đơn giản bạn có thể áp dụng mỗi ngày:
– Không thụt rửa âm đạo: Âm đạo vốn có cơ chế tự làm sạch, nên bạn chỉ cần rửa nhẹ nhàng phần bên ngoài bằng nước ấm và tuyệt đối không đưa vòi xịt hay dung dịch vào sâu bên trong.
– Tránh sản phẩm gây kích ứng: Hạn chế dùng xà phòng có chất tẩy rửa mạnh, dung dịch vệ sinh nhiều hương liệu, khăn ướt có mùi hay các loại xịt khử mùi vùng kín. Khi chọn sản phẩm, hãy ưu tiên loại dịu nhẹ, không mùi và chỉ dùng ở vùng da bên ngoài.
– Giữ vùng kín khô thoáng, thoải mái: Chọn đồ lót cotton thấm hút tốt, mặc quần áo rộng rãi và thay đồ ngay khi bị ướt mồ hôi, sau khi bơi hoặc tập thể thao.
– Không tự dùng kháng sinh: Bạn chỉ nên dùng kháng sinh khi có đơn thuốc của bác sĩ, tuyệt đối không tùy tiện mua uống hay tự ý bỏ dở liệu trình được chỉ định. Mỗi lần đi khám, bạn hãy thông báo cho bác sĩ biết về tiền sử nấm tái phát của mình, để được điều chỉnh thuốc và thời gian dùng hợp lý hơn.
– Kiểm soát bệnh nền nếu có: Nếu bạn bị đái tháo đường, hãy theo dõi đường huyết định kỳ, đồng thời tuân thủ chế độ ăn và uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Với người có bệnh lý về miễn dịch hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, bạn nên tái khám đúng lịch để được theo dõi và điều chỉnh hướng xử lý kịp thời.
Phòng nấm Candida hiệu quả cần kết hợp vệ sinh đúng cách, trang phục thoáng sạch, sử dụng thuốc theo chỉ định và chăm sóc sức khỏe đều đặn.
Qua những chia sẻ trên, Sexshop18 hy vọng rằng bạn đã tìm được lời giải cho thắc mắc chưa quan hệ có bị nấm không. Tóm lại, việc nhiễm nấm có thể xảy ra khi hệ vi sinh trong cơ thể mất cân bằng, không nhất thiết liên quan đến hoạt động tình dục, nên chuyện mắc bệnh hoàn toàn không phản ánh đời sống riêng tư của bất kỳ ai. Khi triệu chứng kéo dài, hãy mạnh dạn đến gặp bác sĩ và duy trì thói quen chăm sóc khoa học để sớm lấy lại sự thoải mái và tự tin mỗi ngày nhé!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị từ nhân viên y tế. Nếu có triệu chứng bất thường hoặc kéo dài, bạn nên thăm khám để được tư vấn phù hợp.
Để lại một bình luận