Kỹ thuật ICSI là gì? Quy trình, chỉ định và tỷ lệ thành công

Với nhiều gia đình hiếm muộn, mong ước có con đôi khi phải đối mặt với không ít trở ngại do người chồng có chất lượng tinh trùng kém, dẫn đến suy giảm khả năng thụ tinh. May mắn thay, sự ra đời của phương pháp ICSI đã đánh dấu bước tiến vượt bậc trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, góp phần hiện thực hóa ước mơ làm cha mẹ của hàng triệu cặp đôi. Vậy cụ thể kỹ thuật ICSI là gì, được tiến hành như thế nào và có tỷ lệ thành công bao nhiêu? Hãy cùng khám phá chi tiết qua bài viết sau nhé!

Kỹ thuật ICSI là gì?

Nhiều cặp đôi khi tìm hiểu về các giải pháp hỗ trợ sinh sản hiện đại thường bắt gặp cái tên “ICSI”, vậy kỹ thuật ICSI là gì? ICSI là viết tắt của cụm từ Intra-Cytoplasmic Sperm Injection, đây là thủ thuật được thực hiện trong phòng labo bằng cách đưa trực tiếp một tinh trùng vào bên trong noãn trưởng thành để hỗ trợ quá trình thụ tinh. Phương pháp này nằm trong quy trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), thường áp dụng cho các ca vô sinh do yếu tố nam như tinh trùng yếu, dị dạng hoặc số lượng quá ít.

Nói cách khác, thay vì để tinh trùng tự di chuyển và xuyên qua các lớp bao quanh trứng như ở kỹ thuật IVF truyền thống, ICSI giúp “tinh binh” vượt qua một số rào cản sinh học tự nhiên. Để bạn dễ hình dung hơn, dưới đây là các bước cơ bản của kỹ thuật này:

– Lựa chọn một tinh trùng phù hợp: Chuyên viên phôi học sẽ quan sát mẫu tinh dịch dưới kính hiển vi, đánh giá hình thái và khả năng di động để chọn ra một tinh trùng chất lượng nhất. Việc này giúp tăng cơ hội tạo phôi khỏe mạnh.

– Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn trưởng thành: Bác sĩ sẽ dùng kim siêu nhỏ đưa trực tiếp tinh trùng xuyên qua màng tế bào trứng. Thao tác này đòi hỏi độ chính xác cao nhằm hạn chế tổn thương tế bào trứng trong quá trình thực hiện.

– Kiểm tra thụ tinh và tiếp tục nuôi phôi: Sau khoảng 16-18 giờ, chuyên viên phôi học tiến hành kiểm tra dấu hiệu thụ tinh, thường nhận biết qua sự xuất hiện của hai tiền nhân (2PN).

Như vậy, ICSI thực chất chỉ là một bước trong quy trình IVF, chứ không phải phương pháp điều trị độc lập. Sau bước này, phôi có thể được nuôi đến giai đoạn phù hợp để chuyển vào buồng tử cung hoặc trữ đông để sử dụng vào thời điểm khác. Tuy nhiên, việc tiêm được tinh trùng vào noãn không có nghĩa là thụ tinh thành công hay đạt kết quả mang thai như mong muốn.

Kỹ thuật ICSI là gì? Đây là phương pháp tiêm trực tiếp một tinh trùng đã chọn lọc vào bào tương noãn trưởng thành để hỗ trợ quá trình thụ tinh.

Kỹ thuật ICSI khác IVF thông thường như thế nào?

Với IVF cổ điển, sau khi trải qua giai đoạn kích thích buồng trứng và chọc hút, noãn trưởng thành sẽ được đặt chung với tinh trùng đã qua xử lý trong môi trường nuôi cấy tại phòng labo. Tinh trùng cần tự di chuyển, tiếp cận và xuyên qua lớp bao quanh noãn để thụ tinh. Đây là cách thụ tinh ngoài cơ thể truyền thống, không có thao tác tiêm trực tiếp vào trứng như ICSI.

Dù cùng thuộc phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm, IVF cổ điển và IVF kết hợp ICSI vẫn có những điểm khác biệt đáng chú ý. Bạn có thể phân biệt hai kỹ thuật này qua ba khía cạnh sau:

Đọc đến đây, chắc hẳn bạn cũng đang băn khoăn liệu áp dụng công nghệ chuyên sâu như ICSI có tốt hơn IVF cổ điển hay không. Thực tế, kỹ thuật ICSI không phải là giải pháp tối ưu cho tất cả trường hợp, bởi hiệu quả còn tùy thuộc vào nguyên nhân hiếm muộn và đặc điểm sinh sản của từng cặp đôi.

Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) năm 2026, việc dùng ICSI thường quy ở những cặp đôi không có yếu tố vô sinh nam không giúp cải thiện tỷ lệ sinh con sống. Do đó, cả hai vợ chồng nên cân nhắc lựa chọn dựa trên kết quả thăm khám và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.

ICSI và IVF đều là phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm, nhưng khác nhau chủ yếu ở cách tinh trùng kết hợp với noãn.

Những trường hợp nào được chỉ định ICSI?

Vô sinh do yếu tố nam

ICSI được chỉ định phổ biến khi người chồng có số lượng tinh trùng rất thấp, khả năng di động kém hoặc tỷ lệ tinh trùng dị dạng cao. Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả tinh dịch đồ, tiền sử sinh sản và các lần điều trị trước để đánh giá. Với trường hợp cần lấy tinh trùng từ mào tinh hoặc tinh hoàn do không có tinh trùng trong tinh dịch, ICSI gần như là phương án cần thiết.

Từng thất bại thụ tinh hoặc tỷ lệ thụ tinh thấp

Những cặp đôi từng thực hiện IVF cổ điển nhưng không có noãn thụ tinh hoặc chỉ thu được rất ít phôi, bác sĩ có thể đề xuất chuyển sang ICSI ở chu kỳ tiếp theo. Tuy nhiên, chuyên gia vẫn cần xem xét nguyên nhân thất bại, số lượng và chất lượng noãn, đặc điểm tinh trùng cũng như diễn biến của lần điều trị trước để đưa ra quyết định.

Một số chỉ định chuyên biệt

ICSI thường được ưu tiên khi noãn đã trải qua quá trình đông lạnh và rã đông, bởi lớp màng bên ngoài có thể thay đổi sau quá trình bảo quản, gây khó khăn cho tinh trùng khi tự xâm nhập.

Ngoài ra, kỹ thuật này cũng được áp dụng trong xét nghiệm di truyền tiền làm tổ đối với bệnh đơn gen (PGT-M), nhằm hạn chế nguy cơ mẫu xét nghiệm bị nhiễm vật liệu di truyền từ tinh trùng bên ngoài làm sai lệch kết quả.

Trường hợp nào không nên mặc định chọn ICSI?

Bên cạnh những chỉ định trên, vẫn có một số trường hợp bác sĩ không chọn áp dụng ICSI:

– Vợ lớn tuổi nhưng tinh trùng của chồng bình thường.

– Người phụ nữ bị suy giảm dự trữ buồng trứng.

– Vô sinh không rõ nguyên nhân và không có yếu tố nam.

ICSI phù hợp với một số trường hợp có bất thường về tinh trùng, nhưng không phải là phương án cần thiết cho mọi cặp vợ chồng hiếm muộn.

Quy trình thực hiện kỹ thuật ICSI gồm những bước nào?

Quy trình thực hiện ICSI thường trải qua nhiều giai đoạn, từ thăm khám, kích thích buồng trứng đến thụ tinh trong phòng labo và chuyển phôi vào tử cung. Cụ thể như sau:

Thăm khám và chuẩn bị trước chu kỳ

Trước khi bắt đầu, người vợ sẽ được siêu âm phụ khoa, đánh giá dự trữ buồng trứng qua chỉ số AMH, AFC và thực hiện thêm các xét nghiệm nội tiết hoặc sức khỏe tổng quát theo chỉ định. Người chồng cần làm tinh dịch đồ để kiểm tra số lượng, khả năng di động, hình dạng tinh trùng. Một số trường hợp có thể cần xét nghiệm chuyên sâu hoặc kiểm tra di truyền.

Dựa trên kết quả của cả hai, bác sĩ xây dựng phác đồ phù hợp và tư vấn về thời gian, chi phí cùng những vấn đề cần lưu ý trong chu kỳ.

Kích thích buồng trứng

Người vợ được sử dụng thuốc nội tiết theo phác đồ nhằm kích thích nhiều nang noãn cùng phát triển. Trong thời gian này, chị em cần đến bệnh viện kiểm tra định kỳ để siêu âm theo dõi kích thước nang và xét nghiệm nội tiết khi cần.

Chọc hút noãn và chuẩn bị tinh trùng

Khi các nang noãn đạt tiêu chuẩn, người vợ được tiêm thuốc kích noãn trưởng thành và tiến hành chọc hút theo lịch hẹn. Quá trình này thường được thực hiện qua ngả âm đạo dưới sự hướng dẫn của siêu âm, có sử dụng thuốc giảm đau hoặc gây mê phù hợp. Sau thủ thuật, người vợ được theo dõi tại cơ sở điều trị trước khi về nhà nghỉ ngơi.

Trong khi đó, mẫu tinh trùng của người chồng được lấy bằng cách xuất tinh hoặc thu nhận qua thủ thuật. Tiếp đến, chuyên viên labo sẽ xử lý mẫu, loại bỏ tinh dịch và tạp chất, rồi chọn lọc những tinh trùng khỏe mạnh, di động tốt để chuẩn bị cho quá trình vi tiêm.

Thực hiện vi tiêm ICSI trong labo

Sau khi chọc hút, noãn được kiểm tra và loại bỏ những tế bào bao quanh để xác định mức độ trưởng thành. Thông thường, noãn ở giai đoạn MII sẽ được chọn để thực hiện ICSI. Dưới kính hiển vi chuyên dụng, chuyên viên phôi học cố định từng noãn và dùng kim vi tiêm đưa một tinh trùng đã chọn vào bên trong bào tương. Sau 16-18 giờ, chuyên viên sẽ kiểm tra phản ứng thụ tinh bằng cách tìm xem có sự xuất hiện của hai tiền nhân (2PN) hay không.

Nuôi phôi và đánh giá phôi

Những noãn thụ tinh bình thường sẽ được tiếp tục nuôi cấy trong môi trường chuyên biệt để theo dõi quá trình phân chia và phát triển. Tùy tình hình thực tế, phôi có thể được đánh giá ở thời điểm ngày thứ 3 với các đặc điểm như số lượng tế bào, mức độ đồng đều và tỷ lệ mảnh vỡ bào tương. Những phôi tiềm năng có thể tiếp tục nuôi đến ngày thứ 5-6 để quan sát giai đoạn phôi nang.

Dựa trên đặc điểm hình thái và diễn biến phát triển, chuyên viên phôi học phân loại chất lượng phôi để làm cơ sở lựa chọn phương án chuyển phôi hoặc trữ đông. Tuy nhiên, phôi có hình thái tốt vẫn chưa chắc làm tổ thành công trong tử cung hay phát triển thành một thai kỳ khỏe mạnh.

Chuyển phôi hoặc trữ đông phôi

Tùy vào sức khỏe người vợ, độ dày niêm mạc tử cung, chất lượng phôi và nguy cơ quá kích buồng trứng, bác sĩ sẽ cân nhắc chuyển phôi tươi trong cùng chu kỳ hoặc trữ đông để chuyển vào thời điểm thuận lợi hơn. Khi đến ngày chuyển phôi, phôi được đưa vào buồng tử cung bằng một ống thông nhỏ đi qua cổ tử cung, thường không cần gây mê. Số lượng phôi chuyển được tính toán cẩn thận dựa trên tuổi tác, tiền sử mang thai và chất lượng phôi, nhằm hạn chế nguy cơ đa thai.

Theo dõi sau chuyển phôi

Sau khi chuyển phôi, người vợ tiếp tục sử dụng thuốc hỗ trợ hoàng thể, thường là progesterone, theo đúng liều lượng và thời gian bác sĩ hướng dẫn. Bạn không nên tự ý ngừng thuốc dù đã thử thai tại nhà. Đến lịch hẹn, cơ sở điều trị sẽ chỉ định xét nghiệm beta-hCG trong máu để kiểm tra dấu hiệu có thai, sau đó siêu âm thai nhằm xác định vị trí túi thai và đánh giá sự phát triển ban đầu của thai.

Mỗi giai đoạn trong quy trình ICSI đều có vai trò riêng, góp phần tạo phôi và xác định thời điểm phù hợp để chuyển phôi vào tử cung.

Tỷ lệ thành công của ICSI là bao nhiêu?

Thật ra, tỷ lệ thành công của ICSI ở mỗi cặp đôi có thể khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi người vợ, tình trạng tử cung, chất lượng noãn, tinh trùng, nguyên nhân hiếm muộn và điều kiện labo. Vì vậy, con số trung bình trên các trang thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thể dự đoán chính xác cơ hội có con của từng trường hợp. Cách tốt nhất là hai vợ chồng nên trao đổi và nhờ bác sĩ tư vấn để chuẩn bị tâm lý vững vàng, tránh đặt kỳ vọng sai lệch.

Ngoài ra, cả hai cần lưu ý rằng hiệu quả điều trị không thể được đo bằng một con số duy nhất. Các bác sĩ sản khoa thường đánh giá quá trình này qua nhiều cột mốc chỉ số chuyên biệt để theo dõi sát sao từng giai đoạn thụ tinh và phát triển của phôi. Để tránh bị nhầm lẫn giữa các khái niệm y khoa, bạn có thể tham khảo ý nghĩa của từng chỉ số dưới đây:

– Tỷ lệ thụ tinh: Chỉ số này phản ánh số lượng trứng xuất hiện hai tiền nhân bình thường, chứ không đồng nghĩa với việc bạn đã mang thai thành công.

– Tỷ lệ hình thành phôi: Thể hiện số lượng hợp tử phát triển thuận lợi đến giai đoạn ngày 3 hoặc ngày 5.

– Tỷ lệ thai lâm sàng: Chỉ số xác định túi thai đã làm tổ an toàn trong tử cung qua hình ảnh siêu âm rõ ràng.

– Tỷ lệ sinh con sống: Đây là chỉ số quan trọng nhất, cho biết xác suất một chu kỳ điều trị hoặc một lần chuyển phôi tạo ra được em bé khỏe mạnh.

Ưu điểm và hạn chế của kỹ thuật ICSI

Bất kỳ một phương pháp y khoa nào cũng đều tồn tại những ưu điểm và hạn chế nhất định, ICSI cũng không ngoại lệ. Việc cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và những điểm còn hạn chế sẽ giúp hai vợ chồng có cái nhìn toàn diện hơn trước khi quyết định điều trị.

Ưu điểm

Dưới đây là những điểm mạnh giúp ICSI trở thành phương pháp được ứng dụng trong nhiều ca điều trị hiếm muộn:

– Hỗ trợ thụ tinh hiệu quả khi tinh trùng yếu, ít hoặc dị dạng nghiêm trọng.

– Cho phép dùng cả tinh trùng lấy từ mào tinh hoặc tinh hoàn bằng thủ thuật.

– Giúp cải thiện cơ hội thụ tinh ở cặp đôi từng thất bại với IVF cổ điển.

– Chỉ cần một tinh trùng khỏe mạnh cho mỗi noãn, nên vẫn có cơ hội khi mẫu tinh dịch có số lượng tinh trùng rất ít.

Hạn chế

Ngoài những lợi ích kể trên, bạn cũng cần lưu ý một số hạn chế của kỹ thuật này như sau:

– Việc tiêm tinh trùng không bảo đảm noãn sẽ thụ tinh hoặc phát triển thành phôi.

– Thao tác vi tiêm vẫn có nguy cơ làm tổn thương noãn trong quá trình thực hiện.

– Chi phí cao hơn và đòi hỏi phòng labo cùng chuyên viên phôi học có tay nghề chuyên sâu.

– Không thể khẳng định ICSI luôn cho tỷ lệ thành công cao hơn IVF cổ điển.

Dù có lợi thế trong những trường hợp tinh trùng khó tự thụ tinh với noãn, ICSI vẫn tiềm ẩn khả năng tổn thương noãn và phát sinh chi phí cao hơn.

ICSI có rủi ro gì đối với người mẹ và em bé?

Dù được ứng dụng khá phổ biến, nhưng ICSI vẫn tiềm ẩn một số rủi ro nhất định đối với sức khỏe của mẹ và bé trong quá trình điều trị. Dưới đây là những nguy cơ hai bạn nên tìm hiểu để có sự chuẩn bị phù hợp.

Rủi ro liên quan đến chu kỳ IVF

Do ICSI thường được thực hiện song hành cùng quy trình thụ tinh trong ống nghiệm, người mẹ có thể đối mặt với hội chứng quá kích buồng trứng khi sử dụng thuốc nội tiết liều cao. Thêm vào đó, thủ thuật chọc hút noãn dù diễn ra nhanh chóng vẫn tiềm ẩn một số biến chứng hiếm gặp như tổn thương cơ quan lân cận hoặc nhiễm trùng.

Chưa kể, nếu hai bạn lựa chọn chuyển nhiều phôi cùng lúc để tăng cơ hội đậu thai, nguy cơ đa thai sẽ tăng lên đáng kể, kéo theo các mối nguy hiểm về sinh non hay tiền sản giật.

Rủi ro liên quan trực tiếp đến ICSI

Trong lúc thực hiện, thao tác đâm kim xuyên qua màng trứng của ICSI có thể vô tình làm tổn thương cấu trúc tế bào và khiến một số ít noãn bị thoái hóa. Riêng về sức khỏe của em bé, các nghiên cứu của ASRM cho thấy trẻ sinh ra từ ICSI có thể đối mặt với nguy cơ bị dị tật bẩm sinh cao hơn đôi chút so với trẻ thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, giới chuyên môn vẫn chưa thể xác định rõ nguy cơ này xuất phát từ kỹ thuật hay từ yếu tố vô sinh nền ở người cha.

Những rủi ro khi thực hiện ICSI có thể liên quan đến quá trình kích thích buồng trứng, chọc hút noãn, thao tác tiêm tinh trùng và thai kỳ sau đó.

Cần chuẩn bị gì trước khi thực hiện ICSI?

Chuẩn bị hồ sơ và kết quả xét nghiệm

Trước tiên, hai bạn hãy mang theo kết quả tinh dịch đồ, xét nghiệm nội tiết, siêu âm phụ khoa và hồ sơ điều trị hiếm muộn trước đây nếu có. Đồng thời, hãy ghi lại danh sách các loại thuốc, vitamin hoặc thực phẩm bổ sung đang sử dụng để bác sĩ kiểm tra và nắm rõ tiền sử bệnh lý.

Trao đổi về kế hoạch điều trị

Hai vợ chồng nên chủ động thảo luận thẳng thắn với bác sĩ để hiểu rõ lý do vì sao trường hợp của mình lại được đề xuất thực hiện ICSI thay vì IVF cổ điển. Đừng ngần ngại hỏi về các giải pháp thay thế cũng như những phương án dự phòng cần thiết trong các tình huống xấu nhất như trứng không thụ tinh hoặc không tạo được phôi đạt chuẩn.

Chăm sóc sức khỏe trước chu kỳ

Hai vợ chồng nên xây dựng một lối sống lành mạnh, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và ngủ đủ giấc để tạo điều kiện tốt cho sức khỏe sinh sản cũng như cải thiện chất lượng của noãn và tinh trùng. Đặc biệt, chị em tuyệt đối không được tự ý dùng thêm các loại thuốc bắc, thuốc nam hay thực phẩm chức năng lạ bên ngoài khi chưa có sự đồng ý từ chuyên gia y tế.

Hai vợ chồng nên chuẩn bị đầy đủ về sức khỏe, tâm lý và thông tin y khoa để sẵn sàng bước vào chu kỳ ICSI.

Hy vọng rằng sau khi theo dõi những thông tin Sexshop18 cung cấp, bạn đã hiểu rõ kỹ thuật ICSI là gì, từ quy trình thực hiện đến lợi ích và các rủi ro cần lưu ý. Nói chung, mỗi cặp vợ chồng đều có tình trạng sức khỏe sinh sản và hoàn cảnh riêng, nên đừng ngại trao đổi thẳng thắn với bác sĩ để chọn hướng đi phù hợp nhất. Chúc hai bạn giữ vững tinh thần và sớm đón tin vui trên hành trình làm cha mẹ.

Lưu ý: Những thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc tư vấn điều trị từ bác sĩ chuyên khoa.