Đối với hội chị em, cụm từ “tới tháng” vốn là cách nói giảm nói tránh vô cùng quen thuộc mỗi khi đến kỳ kinh nguyệt. Ấy vậy mà không phải ai cũng thực sự hiểu rõ bản chất khoa học đằng sau hiện tượng sinh lý tự nhiên này của cơ thể. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải mã chi tiết tới tháng là gì, đồng thời chia sẻ bí quyết chăm sóc sức khỏe cực kỳ hữu ích trong giai đoạn nhạy cảm này. Cùng tìm hiểu nhé!
Tới tháng là gì?
Không ít bạn gái vẫn băn khoăn tới tháng là gì mà được nhiều phụ huynh nhắc đến khi con gái bước vào tuổi dậy thì. Hiểu đơn giản, tới tháng hay còn gọi là ngày đèn đỏ, rụng dâu, đều là cách nói dân gian để chỉ kỳ hành kinh, khi máu và mô niêm mạc tử cung bong ra rồi thoát qua âm đạo vì trứng không được thụ tinh. Mỗi kỳ kinh thường kéo dài khoảng 3-7 ngày, trong đó lượng máu nhiều nhất rơi vào 2 ngày đầu rồi giảm dần. Đây là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
Có một điểm khác biệt nhỏ mà rất nhiều bạn thường nhầm lẫn, đó là đánh đồng ngày hành kinh với cả một chu kỳ kinh nguyệt. Các chuyên gia y tế đã phân định rõ ràng rằng tới tháng hay kỳ kinh thực ra chỉ là một giai đoạn ngắn nằm trong một chu trình lớn. Nói cụ thể, kỳ kinh là những ngày ra máu, còn chu kỳ được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh này đến ngày đầu tiên của kỳ kinh kế tiếp, thường dao động khoảng 21-35 ngày.
Bên cạnh đó, việc cơ thể trải qua những cơn đau bụng âm ỉ, căng tức ngực hay tâm trạng bỗng dưng cáu gắt vào những ngày này là điều hết sức bình thường, không phải là bệnh lý. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khẳng định hành kinh là một quá trình sinh học tự nhiên, và việc đều đặn có kinh mỗi tháng là tín hiệu cho thấy cơ quan sinh sản của bạn đang hoạt động ổn định.
Tới tháng là gì? Đây là giai đoạn hành kinh trong chu kỳ kinh nguyệt, thường kéo dài vài ngày và là một phần tự nhiên của hoạt động sinh sản.
Tại sao con gái lại tới tháng?
Nhiều bạn gái thắc mắc vì sao cơ thể mình lại trải qua “mùa rụng dâu” hằng tháng. Thực ra, đây là kết quả của một quá trình sinh học tự nhiên do hormone điều phối nhịp nhàng, nhằm giúp cơ thể sẵn sàng cho khả năng mang thai. Quy trình ấy diễn ra theo từng bước nối tiếp nhau như sau:
– Niêm mạc tử cung dày lên: Sau kỳ kinh, nồng độ estrogen tăng dần, kích thích lớp niêm mạc trong tử cung phát triển dày và xốp hơn. Lớp “đệm” mềm này được ví như một chiếc tổ ấm, sẵn sàng đón trứng đã thụ tinh đến làm tổ.
– Trứng rụng: Vào khoảng giữa chu kỳ, một trứng trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng rồi di chuyển vào ống dẫn trứng. Trứng chỉ sống được khoảng 24 giờ, nên đây là quãng thời gian bạn có khả năng thụ thai cao nhất.
– Không xảy ra thai kỳ: Nếu trứng không được thụ tinh và không có thai kỳ hình thành, cơ thể sẽ điều chỉnh hoạt động hormone, khiến nồng độ progesterone và estrogen giảm xuống. Sự thay đổi này giống như một tín hiệu báo cho tử cung biết “chiếc tổ” đã chuẩn bị không còn cần thiết nữa.
– Niêm mạc bong và thoát ra ngoài: Khi hormone xuống thấp, lớp niêm mạc dày bong khỏi thành tử cung, hòa cùng máu rồi theo âm đạo thoát ra ngoài, tạo thành kinh nguyệt mà bạn quan sát được. Sau khi kỳ kinh kết thúc, lớp niêm mạc bắt đầu tái tạo, mở đầu cho một chu kỳ mới.
Khi hormone sinh dục thay đổi theo chu kỳ, niêm mạc tử cung phát triển rồi bong tróc nếu không có thai kỳ, tạo nên hiện tượng hành kinh tự nhiên ở nữ giới.
Máu kinh thực chất là gì?
Theo các bác sĩ chuyên khoa, máu kinh là một hỗn hợp sinh lý gồm máu, các mảnh mô niêm mạc tử cung bong tróc và các dịch tiết tự nhiên từ cổ tử cung, âm đạo. Vì có nhiều thành phần như vậy nên máu kinh thường có độ kết dính cao, đặc và đậm màu hơn máu bạn thấy khi bị trầy xước da thông thường, đôi lúc còn kèm vài sợi nhầy nhỏ.
Ngoài ra, màu sắc hay trạng thái của máu kinh cũng sẽ thay đổi liên tục theo từng giai đoạn hành kinh. Bạn có thể thấy sắc đỏ tươi ở những ngày đầu khi lượng dịch thoát ra nhiều, rồi chuyển dần sang đỏ sẫm, thậm chí là màu nâu đen vào cuối kỳ kinh do hiện tượng máu bị oxy hóa khi lưu lại lâu hơn trong tử cung.
Đôi khi, việc xuất hiện một vài cục máu đông nhỏ vẫn được xem là bình thường. Dẫu vậy, nếu cục máu đông có kích thước lớn, đi kèm tình trạng xuất huyết nhiều, kéo dài hoặc gây mệt mỏi thì bạn nên đi kiểm tra sớm để tìm hiểu nguyên nhân.
Những dấu hiệu sắp tới tháng thường gặp
Trước khi ngày hành kinh chính thức bắt đầu, cơ thể bạn thường phát ra những tín hiệu dự báo trước do sự biến động đột ngột của nồng độ nội tiết tố. Các biểu hiện tiền kinh nguyệt này ở mỗi người sẽ có mức độ hoàn toàn khác nhau, thậm chí thay đổi theo từng tháng tùy thuộc vào thể trạng và chế độ sinh hoạt của bạn. Dưới đây là những dấu hiệu điển hình nhất mà bạn có thể tự nhận biết:
– Căng tức vùng ngực: Bầu ngực bỗng nhiên sưng to, nhạy cảm và đau nhẹ khi chạm vào do lượng hormone progesterone tăng cao đột biến.
– Bụng đầy hơi, chướng khí: Hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng khiến bụng nặng nề và khó chịu âm ỉ.
– Tâm lý thay đổi thất thường: Bạn trở nên nhạy cảm hơn, buồn vui vô cớ hoặc bỗng dưng nổi cáu với mọi người xung quanh mà không rõ lý do.
– Thèm ăn liên tục: Bạn có cảm giác muốn ăn nhiều hơn bình thường, đặc biệt có xu hướng tìm đến các món nhiều đường, nhiều tinh bột hoặc đồ ăn vặt.
– Làn da nổi mụn: Sự mất cân bằng nội tiết kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, làm xuất hiện các nốt mụn ở vùng cằm, trán hoặc quanh miệng.
– Đau nhức đầu: Những cơn đau âm ỉ vùng thái dương kéo đến rải rác trong ngày, đôi lúc đi kèm cảm giác nặng đầu làm bạn khó tập trung.
– Cơ thể mệt mỏi, khó ngủ: Cơ thể uể oải, thiếu năng lượng, khiến bạn trằn trọc vào ban đêm và sa sút tinh thần mỗi khi làm việc.
Căng tức ngực, chướng bụng, đau đầu, nổi mụn và thèm ăn là những biểu hiện tiền kinh nguyệt thường gặp trước ngày hành kinh.
Dấu hiệu nào bình thường và dấu hiệu nào cần lưu ý?
Mỗi khi mùa “dâu rụng” ghé thăm, cơ thể phái đẹp thường phải trải qua nhiều thay đổi về cả thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, làm sao để biết đâu là phản ứng sinh lý tự nhiên, và đâu là tín hiệu cần can thiệp y khoa? Sau đây là các dấu hiệu được chia thành 3 cấp độ cảnh báo, giúp bạn dễ nhận diện:
Dấu hiệu có thể theo dõi
Nếu cơ thể bạn chỉ xuất hiện những biểu hiện sau với mức độ nhẹ, không gây ảnh hưởng đến học tập hay công việc thì hoàn toàn có thể yên tâm tự chăm sóc tại nhà. Bởi đây là những phản ứng sinh lý khá lành tính, thường tự biến mất khi kỳ kinh khép lại:
– Đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau quặn thắt từng đợt nhưng vẫn chịu đựng được, cơn đau dịu đi khi bạn chườm ấm hoặc nghỉ ngơi.
– Đau mỏi vùng thắt lưng, hông và cảm giác nặng nề ở hai chân.
– Ra máu trong khoảng 3 đến 7 ngày, nhiều nhất ở 2 ngày đầu rồi thưa dần.
– Máu đổi màu từ đỏ tươi sang đỏ sẫm hoặc nâu, thỉnh thoảng lẫn vài cục máu đông nhỏ.
– Người uể oải, dễ mệt hơn bình thường.
– Buồn nôn nhẹ, hoặc đi ngoài phân mềm, lỏng hơn thường lệ.
Dấu hiệu nên trao đổi với bác sĩ
Cấp độ này tuy không quá nguy kịch nhưng lại diễn ra dai dẳng qua nhiều tháng liên tiếp. Nếu nhận thấy các biểu hiện sau kéo dài mà không thuyên giảm, bạn nên sắp xếp một buổi hẹn gặp chuyên gia phụ khoa để tìm hướng xử lý phù hợp:
– Khoảng cách giữa các chu kỳ bỗng nhiên thay đổi thất thường, lúc quá ngắn lúc quá dài.
– Thời gian ra máu kinh kéo dài trên một tuần mà không có dấu hiệu ngưng.
– Các cơn đau bụng kinh có xu hướng tăng dần mức độ qua từng tháng.
– Xuất hiện vài giọt máu lạ ở quần lót vào thời điểm giữa hai kỳ hành kinh hoặc sau quan hệ.
– Mất kinh vài tháng liền dù chưa mang thai.
Dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm
Đây là nhóm các triệu chứng nghiêm trọng, bạn tuyệt đối không được chủ quan hay tự ý mua thuốc điều trị tại nhà. Hãy chủ động đi thăm khám sớm hoặc đến ngay cơ sở y tế nếu gặp một trong những tình huống sau:
– Máu thấm đẫm một miếng băng chỉ sau 1 đến 2 giờ, kéo dài liên tục nhiều giờ.
– Đau bụng dữ dội, uống thuốc giảm đau vẫn không đỡ.
– Chóng mặt, choáng váng hoặc ngất xỉu.
– Da xanh xao, hoa mắt, tim đập nhanh, hụt hơi khi vận động nhẹ.
– Sốt, ớn lạnh hoặc dịch âm đạo có mùi hôi lạ đi cùng cơn đau bụng.
Kỳ kinh có thể đi kèm đau bụng, mệt mỏi hoặc thay đổi tâm trạng ở mức nhẹ; nếu triệu chứng trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng sinh hoạt, bạn nên đi kiểm tra.
Tới tháng nên làm gì để cảm thấy dễ chịu hơn?
Với không ít bạn gái, việc tới tháng đôi khi trở thành nỗi ám ảnh bởi hàng loạt triệu chứng khó chịu, gây ảnh hưởng đến tâm trạng, công việc và nhịp sống thường ngày. Để vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng, bạn có thể tham khảo một vài bí quyết đơn giản sau:
Chườm ấm khi đau bụng kinh
Khi tử cung co bóp mạnh để đẩy máu kinh ra ngoài, các mạch máu dễ bị chèn ép gây ra những cơn đau quặn thắt vùng bụng dưới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận việc sử dụng túi chườm ấm hoặc miếng dán nhiệt là giải pháp hỗ trợ giảm đau an toàn và hiệu quả. Nhiệt độ ấm từ túi chườm sẽ kích thích lưu thông khí huyết, làm giãn các cơ tử cung đang căng cứng, từ đó giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn mà không cần lạm dụng thuốc giảm đau.
Nghỉ ngơi và ngủ đủ
Trong những ngày hành kinh, nồng độ nội tiết tố sụt giảm kèm theo việc mất máu dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái uể oải, thiếu sức sống. Vì vậy, bạn hãy dành thời gian nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm để phục hồi thể trạng, nhưng không nhất thiết phải nằm bất động cả ngày trên giường. Bạn chỉ cần hạn chế làm việc nặng, tránh căng thẳng tinh thần, đồng thời sắp xếp lịch làm việc và thư giãn hợp lý.
Vận động phù hợp nếu cơ thể cho phép
Nhiều bạn gái thường có thói quen dừng hoàn toàn mọi hoạt động thể chất khi bước vào kỳ kinh vì sợ mệt hoặc lo lượng máu ra nhiều hơn. Tuy nhiên, nếu sức khỏe ổn định và cơn đau ở mức nhẹ, bạn vẫn có thể duy trì những bài tập nhẹ như đi dạo, kéo giãn cơ hoặc tập vài động tác yoga cơ bản. Những hoạt động vừa sức có thể thúc đẩy cơ thể giải phóng endorphin, một loại hormone có tác dụng giảm đau tự nhiên và góp phần cải thiện tâm trạng.
Ăn uống và uống nước đầy đủ
Chế độ dinh dưỡng khoa học có thể giúp cơ thể bù đắp năng lượng và bổ sung những dưỡng chất cần thiết trong giai đoạn hành kinh. Bạn không cần ép bản thân kiêng khem quá khắt khe, thay vào đó hãy ưu tiên các món ăn ấm nóng, giàu sắt và vitamin. Ngoài ra, việc uống đủ từ 2 đến 2,5 lít nước ấm mỗi ngày cũng giúp cải thiện tình trạng đầy hơi, chướng bụng.
Theo dõi triệu chứng
Một bí quyết nhỏ để chăm sóc sức khỏe kinh nguyệt chủ động hơn là tập thói quen ghi chép lại các thay đổi của kỳ kinh diễn ra hằng tháng. Bạn nên ghi rõ ngày bắt đầu, số ngày hành kinh thực tế, lượng máu nhiều hay ít, cùng với những hiện tượng đi kèm như đau bụng hay ra máu lốm đốm. Việc theo dõi đều đặn này sẽ giúp bạn sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường và cung cấp thông tin chính xác hơn khi đi khám phụ khoa.
Để những ngày hành kinh nhẹ nhàng hơn, bạn nên chú ý nghỉ ngơi, giữ ấm vùng bụng, uống đủ nước và duy trì các hoạt động thể chất phù hợp với sức khỏe.
Vệ sinh khi tới tháng như thế nào?
Trong ngày “đèn đỏ”, bạn nên chú ý vệ sinh vùng kín đúng cách để cơ thể luôn sạch sẽ, khô thoáng và hạn chế cảm giác bí bách. Sau đây là những điều quan trọng cần lưu ý:
– Chọn sản phẩm kinh nguyệt phù hợp: Bạn có thể dùng băng vệ sinh, tampon hay cốc nguyệt san tùy nhu cầu, miễn là sản phẩm phù hợp, an toàn và được sử dụng đúng hướng dẫn.
– Thay sản phẩm đúng thời điểm: Bạn nên thay băng vệ sinh khoảng 3 đến 4 tiếng một lần, còn tampon hay cốc nguyệt san thì cần tuân thủ thời gian sử dụng tối đa theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
– Rửa tay trước và sau khi thay: Hãy rửa tay sạch bằng xà phòng trước và sau khi thay sản phẩm để hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào vùng sinh dục.
– Giữ vùng kín sạch và khô thoáng: Mỗi ngày, bạn chỉ cần rửa nhẹ phần âm hộ bằng nước sạch kết hợp cùng nước rửa phụ khoa dịu nhẹ. Sau đó, thấm khô bằng khăn sạch và thay quần lót mới khi bị ẩm ướt hay dính máu kinh.
– Không thụt rửa âm đạo: Bạn tuyệt đối không được đưa nước và dung dịch vệ sinh vào sâu bên trong âm đạo để thụt rửa, vì việc này có thể làm xáo trộn môi trường vi sinh tự nhiên và gây kích ứng.
Vệ sinh vùng kín đúng cách trong kỳ kinh là một phần chăm sóc cơ thể thường ngày, giúp bạn cảm thấy sạch sẽ, thoải mái và tự tin hơn trong những ngày hành kinh.
Tới tháng có cần kiêng gì không?
Xoay quanh ngày “đèn đỏ” của con gái luôn có vô vàn lời truyền miệng về những điều cấm kỵ khiến nhiều chị em không khỏi hoang mang và lo lắng. Thế nhưng, dưới góc nhìn y khoa hiện đại, rất nhiều quy tắc trong số đó chỉ là những lầm tưởng thiếu căn cứ khoa học. Hãy cùng gỡ bỏ những quan niệm sai lầm này để biết cách chăm sóc bản thân đúng đắn và thoải mái nhất:
Có cần kiêng nước lạnh?
Nhiều người thường e dè khi tiếp xúc với nước lạnh vì lo sợ nó sẽ làm máu kinh bị ứ đọng lại bên trong tử cung. Thực tế, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này, nên bạn không nhất thiết phải kiêng khem quá mức. Tuy vậy, nếu nhận thấy cơn đau bụng kinh nặng hơn mỗi khi gặp lạnh, bạn có thể chuyển sang nước ấm cho dễ chịu hơn.
Có được tắm gội đầu không?
Việc giữ gìn vệ sinh thân thể khi đang có kinh là điều vô cùng cần thiết để ngăn ngừa vi khuẩn phát triển gây viêm nhiễm. Bạn hoàn toàn có thể tắm gội bằng nước ấm ở nơi kín gió, sau đó lau khô người và sấy khô tóc ngay để cơ thể không bị nhiễm lạnh.
Có được massage hay đấm lưng không?
Khi bị mỏi lưng, bạn có thể nhờ người thân massage hoặc xoa bóp nhẹ nhàng vùng hông chậu để giảm đau và thư giãn cơ bắp. Tuy nhiên, bạn nên tránh những động tác đấm lưng quá mạnh bạo, vì lúc này cơ thể đang khá nhạy cảm nên việc tác động lực mạnh dễ làm tăng cảm giác ê ẩm và đau nhức.
Có được quan hệ tình dục không?
Việc thân mật trong kỳ kinh không phải là điều cấm kỵ nếu cả hai bạn đều cảm thấy thoải mái và sẵn sàng. Nếu có nhu cầu quan hệ, các cặp đôi bắt buộc phải chú ý vệ sinh kỹ lưỡng và sử dụng biện pháp an toàn để phòng tránh nguy cơ lây nhiễm bệnh tình dục cũng như mang thai ngoài ý muốn.
Có cần kiêng toàn bộ cà phê, đồ lạnh, hải sản?
Không có quy định y khoa nào bắt buộc chị em phải loại bỏ hoàn toàn các món ăn này ra khỏi thực đơn chỉ vì đang trong kỳ kinh. Mỗi cơ thể phản ứng theo cách khác nhau, nên bạn hãy tự quan sát tình trạng của mình sau khi ăn và chỉ hạn chế món nào khiến mình đau bụng, đầy hơi hay khó chịu.
Mong rằng, qua những chia sẻ vừa rồi của Sexshop18, các bạn gái đã hiểu rõ tới tháng là gì cũng như những điều nên lưu ý trong kỳ kinh. Việc trang bị kiến thức bổ ích sẽ giúp bạn chăm sóc cơ thể đúng cách để vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng và thoải mái nhất. Khi có triệu chứng khác lạ, đừng cố chịu đựng mà hãy tìm kiếm sự tư vấn y tế cần thiết nhé!
LƯU Ý: Nội dung bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị từ nhân viên y tế. Nếu có dấu hiệu bất thường trong kỳ kinh, bạn nên thăm khám để được đánh giá cụ thể.
Để lại một bình luận